امنیت شبکه دیگر یک گزینه اختیاری برای کسب و کارها نیست، امروز هر شرکت، از کوچک ترین دفتر تا بزرگ ترین سازمان، به داده ها و سرویس هایی وابسته است که در صورت حمله سایبری میتوانند بهطور کامل مختل شوند یا از بین بروند. بسیاری از مدیران نمیدانند امنیت شبکه را دقیقا از کجا شروع کنند و تصور میکنند خرید یک فایروال یا نصب یک آنتیویروس کافی است. اما امنیت شبکه یک مسیر مرحله به مرحله می باشد که باید از شناخت دقیق وضعیت شبکه آغاز شود. با ما در این قسمت همراه باشید تا با این موضوع بییشتر آشنا شویم.
پیشنهاد ویژه: مشاهده انواع خدمات امنیت شبکه در آی تی خانه
1- شناخت وضعیت فعلی شبکه
نقطه شروع امنیت شبکه همیشه شناخت دارایی ها، سرویس ها و آسیب پذیری هاست. بدون داشتن تصویر کامل از ساختار شبکه، هیچ اقدام امنیتی هدفمند نخواهد بود. هر سازمان باید ابتدا فهرست دقیقی از سرورها، سیستم ها، تجهیزات شبکه، سرویس های ابری و داده های حساس تهیه کند. سپس با انجام اسکن های امنیتی، نقاط ضعف سیستم ها مشخص شود. ارزیابی دسترسی کاربران نیز بخش مهمی از این مرحله است. بسیاری از حملات از جایی شروع می شوند که کاربر به منابعی دسترسی دارد که نباید داشته باشد.
2- ایجاد لایه های پایه امنیت شبکه
بعد از شناخت وضعیت، باید لایههای اصلی امنیت ایجاد یا تقویت شود.
استفاده از فایروال مناسب
فایروال قلب امنیت شبکه است. یک فایروال استاندارد باید امکان تعریف قوانین دقیق، کنترل ترافیک ورودی و خروجی، گزارشگیری و ایجاد هشدارهای امنیتی را داشته باشد. فایروال ضعیف یا پیکربندی نشده، در بسیاری از شبکهها دلیل اصلی نفوذ است.
تفکیک بخش های مختلف شبکه
یکی از اصول مهم امنیت شبکه، جداسازی بخش های مختلف است. اگر کلاینت ها، سرورها، واحدهای سازمانی و شبکه مهمان در یک شبکه یکپارچه قرار بگیرند، کوچک ترین آلودگی به سرعت به همه بخش ها منتقل میشود. تفکیک شبکه با VLAN یا Subnet باعث می شود حملات محدود شوند و مدیریت شبکه ساده تر و امن تر باشد.
امن سازی سیستم های کاربران
Endpointها یکی از مهمترین نقاط ضعف امنیت شبکه می باشند. استفاده از آنتیویروس یا EDR، فعالسازی فایروال داخلی، محدود کردن اجرای فایل های ناشناس و به روزرسانی مرتب سیستم ها در کاهش ریسک حملات نقش اساسی دارد. بسیاری از حملات از همین نقطه وارد شبکه میشوند.
پیشنهاد ویژه: خدمات شبکه های کامپیوتری
3- تدوین سیاست های امنیتی سازمان
هیچ شبکه ای بدون سیاستهای امنیتی پایدار امن نمیشود. وجود قوانین مشخص باعث میشود که رفتار افراد و سیستمها قابل کنترل باشد.
مدیریت دسترسی کاربران
دسترسی ها باید بر اساس نقش کارمندان تعریف شوند. فعالسازی احراز هویت چندمرحلهای، تعیین رمزهای عبور قوی، محدود کردن دسترسی به سرورها و حذف حساب های بلااستفاده از مهم ترین اقدامهای این بخش می باشند.
مدیریت بروزرسانی ها
درصد زیادی از حملات به دلیل نصب نشدن وصله های امنیتی رخ می دهد. Patch Management یا بروزرسانی مداوم سیستم ها یکی از پایههای امنیت شبکه است. هر نرم افزاری که بهروزرسانی نشود، یک نقطه ضعف بالقوه است.
کنترل دستگاه های شخصی
بسیاری از شرکتها اجازه می دهند کارمندان دستگاههای شخصی خود را به شبکه متصل کنند. این موضوع در صورت نبود سیاست مشخص میتواند شبکه را به شدت تهدید کند. شبکه مهمان، محدودیت دسترسی و استفاده از Network Access Control میتواند این خطر را کاهش دهد.
4- امن سازی ارتباطات و پروتکل ها
ارتباطات ایمن یکی از حیاتیترین بخشهای امنیت شبکه است. استفاده از پروتکلهای رمزگذاریشده مانند HTTPS و TLS، جلوگیری از استفاده از سرویسهای ناامن مثل Telnet و FTP، پیادهسازی VPN امن برای ارتباطات راه دور و ایجاد کنترلهای مشخص روی ترافیک خروجی از شبکه از جمله اقدامهایی است که باید در ابتدای کار انجام شود. بسیاری از حملات از طریق خروج اطلاعات تکمیل میشوند، بنابراین کنترل ترافیک خروجی اهمیت زیادی دارد.
5- مانیتورینگ مداوم و مدیریت رویدادها
امنیت شبکه بدون نظارت دائمی عملا وجود ندارد. سازمان باید یک سیستم متمرکز برای جمع آوری و تحلیل لاگها داشته باشد. مانیتورینگ میتواند رفتارهای غیرعادی مانند تلاشهای ورود مشکوک، افزایش ناگهانی ترافیک، تغییرات غیرعادی در فایلها یا دسترسیهای غیرمجاز را شناسایی کند. شناسایی زودهنگام این موارد، از ایجاد بحرانهای بزرگ جلوگیری میکند.
6- بکاپ گیری امن و برنامه بازیابی
هیچ شبکه ای بدون بکاپ امن، مقاوم نیست. بکاپها باید بهصورت چندنسخهای تهیه شوند، یک نسخه خارج از شبکه نگهداری شود و این فایلها رمزگذاری شده باشند. مهمتر از همه اینکه فرآیند بازیابی باید بهطور دورهای آزمایش شود. در بسیاری از حملات باجافزاری، تنها تفاوت بین توقف فعالیت یک شرکت و ادامه کار آن، وجود بکاپ معتبر بوده است.
7- اهمیت آموزش کاربران
ضعیفترین بخش امنیت شبکه همیشه انسان است. آموزش کاربران درباره فیشینگ، اصول رمزگذاری، استفاده صحیح از VPN و عدم نصب نرمافزارهای ناشناس، یکی از مؤثرترین و کمهزینهترین روشهای افزایش امنیت شبکه است. هر چقدر سیاستها و تجهیزات امنیتی پیشرفته باشند، یک اشتباه ساده میتواند همه چیز را از بین ببرد.
بیشتر بدانید: چگونه امنیت شبکه را افزایش دهیم؟
جمع بندی
امنیت شبکه یک پروژه کوتاهمدت نیست، یک مسیر مداوم است. این مسیر با شناخت وضعیت شبکه آغاز میشود، با ایجاد لایههای امنیتی ادامه پیدا میکند و با سیاستهای امنیتی، مانیتورینگ، بکاپگیری و آموزش کاربران تکمیل میشود. کسبوکارها، چه کوچک و چه بزرگ، با رعایت همین اصول اولیه میتوانند ریسک حملات را بهطور چشمگیری کاهش دهند و از دادههای حیاتی خود محافظت کنند. مهمترین نکته این است که امنیت شبکه باید دائما ارزیابی، تقویت و بهروزرسانی شود.